Aanleiding tot HealthBridge

Achtergrondinformatie

Europa wordt in toenemende mate geconfronteerd met (capaciteits)problemen met betrekking tot de zorg. Ook in het adherentiegebied van het UMC St Radboud en in de regio Zuid-Gelderland in het bijzonder doen deze problemen zich voor. Enkele belangrijke relevante thema's zijn:

Ontwikkeling van vraag en aanbod
Door ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zal het aantal personen tussen de leeftijd 20-64 jaar die werkzaam zijn in de zorg stabiel blijven of dalen terwijl het aantal ouderen juist sterk stijgt.

Dit gecombineerd met het toenemend aantal ziekten waarmee men kan blijven leven zorgt ervoor dat alle sectoren in de zorg te kampen krijgen met sterk oplopende personeelstekorten en stijgende zorgkosten (van gemiddeld €4.000 per Nederlander per jaar naar ca. € 6.300 per hoofd per jaar in 2020). Nieuwe manieren van zorgverlening zullen essentieel blijken.
Toenemende zorgzwaarte in verpleeghuizen, verzorgingshuizen en thuiszorg
De tendensen als ligduurverkorting en extramuralisering in de V&V sector die het gevolg zijn van bewust beleid èn autonome ontwikkelingen als gevolg van nieuwe technologieën en verbeterde medische procedures zal zich de komende jaren voortzetten. Hierdoor vindt een verschuiving plaats naar specialistische behandeling in het ziekenhuis gecombineerd met (langdurige) begeleiding in de eerste lijn in combinatie met poliklinische ingrepen. Deze verschuiving impliceert dat organisaties over de gehele linie te maken krijgen met een groter aantal zorgvragers en met een zwaardere zorgvraag in de zorg thuis (en bij de huisarts).
De veranderende patiënt
Naast demografische en epidemiologische ontwikkelingen spelen sociale en culturele veranderingen zoals toenemende diversiteit, individualisering en mobiliteit een belangrijke rol. De patiënt wordt meer financieel betrokken bij de zorgverlening en nieuwe informatiebronnen zoals het internet worden steeds meer geraadpleegd. Dit betekent dat de deskundigheid van patiënten in het algemeen toe neemt. Deze trend gaat gepaard met een toenemende wens van het individu voor bereikbare zorg het liefst in een vertrouwde situatie (huisarts, thuis) en van vertrouwde mensen (mantelzorg en professionals).
Toename chronisch zieken
Zowel het aantal mensen met een chronische aandoening als het deel van de zorgconsumptie waarvoor zij verantwoordelijk zijn, zal toenemen. Zo stijgen tot 2020 de "grote drie" respectievelijk met 43% (hartfalen), 36% (diabetes) en 40% COPD ten opzichte van 2000. Ook voor dementie verwacht men een vergelijkbare stijging van 41%^[^vi]. Tenslotte zorgt co-morbiditeit en het toenemend aantal ziekten met een chronisch karakter (zoals kanker) een belangrijke rol. Specialistische behandelingen in de ziekenhuizen gecombineerd met verzorging in de eerste lijn zullen leiden tot taakherschikking.
Ontwikkelingen in Medische Technologie en ICT
De medisch-technologische en farmacologische ontwikkelingen maken de ‘cure' verfijnder en de ‘care' complexer waardoor een grotere afhankelijkheid ontstaat van technologie. Op langere termijn zullen technologieën als nano-, stamcel en biotechnologie het beeld verder compliceren. Zorg in zijn algemeenheid zal daardoor in complexiteit toenemen.
Marktwerking binnen de gezondheidszorg
Kernwoorden voor de veranderende structurering en marktbenadering van de zorg zijn decentralisatie, schaalverkleining en liberalisering. Instellingen moeten zich profileren op basis van kwaliteit, behandelmethoden, service en/of toegankelijkheid. Dit kan door prijs en kwaliteit van de producten die zij aanbieden. Innovatieve technologie kan, mits correct toegepast, hier direct invloed op uitoefenen. Marktwerking impliceert ook dat luxere vormen van zorg worden aangeboden, waardoor accent op maatwerk en doelgroepsegmentering steeds nadrukkelijker het speelveld zal bepalen.

Uit voorgaande valt af te leiden dat de capaciteitsproblemen bij de huidige productiemethoden zowel door de vraagzijde als de aanbodzijde worden verroorzaakt. Dit betekent dat aan beide zijdenoplossingen moeten worden gezocht.^[viii^]. Innovatieve technologieën, zoals videoconsultatie zullen daarin van eminent belang blijken! Health Bridge biedt dit op een hoogwaardige én betaalbare manier.

Concept HealthBridge

In het Masterplan Health Bridge is uitgebreid het concept Health Bridge besproken. Hierin is tevens een uitgebreide literatuurstudie naar mogelijke effecten gedaan en zijn eerdere ervaringen beschreven. Het concept gaat er vanuit dat een huisarts samen met een patiënt via hoogwaardige videocommunicatie op een groot scherm contact heeft met een medisch specialist in het ziekenhuis. Op deze wijze kan de medisch specialist geconsulteerd worden door huisarts en patiënt over onderwerpen waarin de patiënt vragen heeft en/of specialistische consultatie vanuit het ziekenhuis plaatsvinden. Voor een volledige achtergrondstudie naar de mogelijkheden, effecten en resultaten van teleconsultatie tussen medisch specialist en huisarts wordt derhalve verwezen naar dit document.

Verbreding thuissituatie
Videocommunicatie wordt niet alleen toegepast voor professionele teleconsultatie tussen huisarts en specialist. Ook de ambulante zorg - en dan in het bijzonder de thuiszorg - maakt meer en meer gebruik van concepten op het gebied van videocommunicatie. Hiervoor wordt vaak de TV of PC van de cliënt gebruikt welke via een speciale settopbox verbonden is in een zogenaamd videonetwerk. Via dit videonetwerk wordt consultatie geboden (bv. medicatiecontroles door de thuiszorg die op afstand plaatsvinden), wordt veiligheid geboden (bv. na een alarmoproep inkijken in de woning om te beoordelen wat er aan de hand is) én wordt de gebruiker in staat gesteld sociaal contact te onderhouden. Dit laatste is relevant omdat op die manier contact met lotgenoten, mantelzorgers en/of familieleden op afstand belangrijk kan zijn voor patiënten of (alleenstaande) ouderen om te voorkomen dat zij in een isolement geraken. Ook in Nijmegen wordt vanuit ZZG Zorggroep en aanverwante organisaties (bv. woningcorporaties) gewerkt aan een dergelijk videonetwerk. In verkennende gesprekken die plaats hebben gevonden, blijkt de kwaliteit van de geboden oplossing én de brede toepassingsmogelijkheden uitstekend aan te sluiten aan de wensen vanuit het UMC St. Radboud en de huisartsengeneeskunde in het bijzonder. Door het verbinden van deze initiatieven ontstaat een breed inzetbare infrastructuur waarbij zowel professionele consultatie (van huisartsenpraktijk naar medisch specialist), geïntegreerde eerstelijnszorg (consultatie van huisarts/thuiszorg vanuit huis) als telemedicine (bv. telebegeiding chronisch zieken of bv. vroegonstlag in de palliatieve zorg) mogelijk wordt gemaakt. Het grote voordeel daarbij is dat de infrastructuur betaalbaar wordt én breed inzetbaar is. Zo wordt eilandautomatisering voorkomen.

Healthbridge concept - fase 2
In het Health Bridge concept fase 2 wordt dit videonetwerk thans ontsloten op klinieken, huisartsenpraktijken en de 24u x 7-zorgcentrale.